Woord vooraf

Al sinds de klassieke oudheid wordt het vraaggesprek gebruikt als instrument om kennis en inzicht te bevorderen. Vraaggesprekken kunnen van karakter verschillen, afhankelijk van het doel dat de auteur voor ogen staat. Bij catechismussen van kerkgenootschapen bijv. is het doel onderricht in de belangrijkste kerkelijke leerstellingen en wel in een zodanige vorm dat de gelovige […]

Wat is vrijmetselarij?

Vrijmetselarij is een methode die bruikbaar is bij het zoeken naar antwoorden op existentiële vragen. Ze maakt daarbij gebruik van symbolen uit de bouw- en lichtsymboliek. Ook wordt er gebruik gemaakt van allegorische vertellingen en rituelen. De vrijmetselaar staat het vrij deze methode naar eigen inzicht toe te passen bij zijn eigen zoektocht naar antwoorden […]

Vrijmetselarij is vrij

Elke vrijmetselaar beleeft vrijmetselarij op een geheel eigen wijze. Ook staat hem vrij om zijn eigen duiding te ontwikkelen met betrekking tot de symboliek en de allegorische vertellingen waarvan binnen de vrijmetselarij veelvuldig gebruik gemaakt wordt. Er is dus een hoge mate sprake van persoonlijke beleving en invulling. Dat maakt de vrijmetselarij juist zo interessant. […]

Vrijmetselarij is beweging

De wereld om ons heen verandert voortdurend. De geschiedenis heeft bewezen dat vrijmetselarij altijd in staat is geweest mee te bewegen op de golven van de tijd. De vrijmetselarij als methode om tot persoonlijke ontwikkeling en groei te komen blijkt nog altijd bruikbaar. Ondanks de voortdurende verandering in de wereld, biedt de vrijmetselarij een ongekend […]

Pogingen om vrijmetselarij te beschrijven

Niet-vrijmetselaren vinden het soms moeilijk zich een beeld te vormen van wat vrijmetselarij inhoudt. Toch hebben ook buitenstaanders de vrijmetselarij beschreven. Bijvoorbeeld dr. Michel Diericxk S.J., hoogleraar kerkgeschiedenis in Leuven, in zijn boek ‘Vrijmetselarij, de grote onbekende’ (1967) zegt hij: “Vrijmetselarij is een ethisch gericht genootschap dat zowel de individuele persoonlijkheid als de gemeenschap tot een […]

Wat is vrijmetselarij niet?

Er zijn veel geestesrichtingen en organisaties die soortgelijke doelen nastreven en vergelijkbare wegen bewandelen om die te bereiken. Het zou te ver voeren hier aan te geven wat de overeenkomsten en verschillen met elk van die instituties zijn. Daarom slechts een paar kanttekeningen. Vrijmetselarij is geen serviceclub zoals Rotary en Lions. Die zijn immers geen […]

Is er meer te zeggen over de relatie vrijmetselarij en godsdienst?

De vrijmetselarij heeft, anders dan een godsdienst, niet de neiging om bindend vast te stellen wat onder waarheid zou moeten worden verstaan. Ze gaat ervan uit dat ieder in zichzelf zijn (subjectieve) waarheid dient te zoeken en te ontdekken. Ze is dan ook niet zozeer een levensbeschouwing, dan wel een levenshouding. Ze wil door haar […]

Is vrijmetselarij een religie?

Nee, maar ze kan wel religieus worden genoemd in de ruimste betekenis van dat woord. Dat wil zeggen dat geloof ‘aan’ of ‘in’ iets een wezenlijk kenmerk is maar dat tegelijkertijd niet alle leden in een opperwezen of in een ‘iets’ geloven. Ze wil helpen te zoeken naar een antwoord op levensvragen als: vanwaar kom […]

Hoe wordt bijvoorbeeld de bouwsymboliek gebruikt?

De vrijmetselaar ziet als zijn voornaamste opdracht het werken aan de ruwe steen die hij zelf is. Die moet hij geschikt maken om ingepast te kunnen worden in een bouwwerk dat uit levende stenen wordt opgebouwd. Het gebruik van werktuigen, bijvoorbeeld hamer en beitel speelt daarbij een belangrijke rol. In de winkelhaak met zijn rechte […]

Hoe wordt gebruik gemaakt van lichtsymboliek?

Ook in het gebruik van elementen uit de lichtsymboliek is de vrijmetselarij zeker niet uniek. Mensen die zich in geestelijke waarden verdiepten, zijn altijd geboeid en geïnspireerd geweest door de tegenstelling tussen licht en duister. De Bijbel waarop de vrijmetselaar bij zijn aanneming de belofte aflegt, is opengeslagen bij het begin van het evangelie van […]

Wat is de waarde van symboliek voor de vrijmetselaars?

Voor vrijmetselaars biedt de symboliek een gemeenschappelijke taal die zij verstaan, waar ter wereld zij elkaar ook ontmoeten. Die taal schept een eenheid tussen mannen met totaal verschillende achtergronden, opvatting en karakter. Voor de individuele vrijmetselaar tenslotte geeft de symboliek daarbuiten een mogelijkheid om zichzelf te toetsen aan de idealen die hij zich stelt.

Kent de vrijmetselarij nog andere ritualen dan de al genoemde?

Ja, die van de viering van de feestdagen van de beide schutspatronen van de vrijmetselarij: Johannes de Doper en Johannes de Evangelist. Bij deze laatste gelegenheid worden ook de leden herdacht die in het afgelopen jaar zijn overleden. Veel loges hebben de gewoonte om kort na het overlijden van één van hun leden een zogeheten […]